خارگ، جزیرهای ریشهدار در تاریخ خلیج فارس است که از گذر تمدنها تا عصر نفت و مقاومت، همواره نقشی ماندگار در هویت ملی ایران ایفا کرده است.
حامد عرب زاده: خارگ، جزیرهای کوچک بر پهنه خلیج فارس، اما بزرگ در تاریخ ایران است؛ سرزمینی که قرنها پیش از آنکه به قلب تپنده انرژی کشور بدل شود، در متن تحولات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی این سرزمین نفس کشیده است. «هفته فرهنگی خارگ» و «روز خارگ» فرصتی است برای مکثی دوباره؛ برای بازخوانی هویتی که در گذر زمان شکل گرفته و هنوز زنده و پویاست.
خارگ پیش از نفت؛ روایت یک بندر کهن
تاریخ خارگ، بسیار پیشتر از عصر نفت آغاز میشود. شواهد باستانشناسی، گورستانهای کهن، کلیساهای سنگی و نشانههای تمدنهای باستانی، گواه آن است که خارگ از دیرباز محل تلاقی فرهنگها و مسیرهای تجاری بوده است. این جزیره، در دورههای مختلف، ایستگاهی مهم برای دریانوردان، بازرگانان و حتی مبلغان دینی بوده و نامش در سفرنامهها و اسناد تاریخی به چشم میخورد.
خارگ، تنها یک نقطه جغرافیایی نبوده؛ بلکه گرهای راهبردی در شبکه ارتباطی خلیج فارس محسوب میشده است.
خارگ در میانه طوفان تاریخ
از دوره استعمار و حضور قدرتهای خارجی در خلیج فارس تا سالهای پرتلاطم جنگ تحمیلی، خارگ همواره در خط مقدم ایستاده است. این جزیره بارها آماج تهدید قرار گرفت، اما هر بار استوارتر از پیش باقی ماند. در سالهای دفاع مقدس، خارگ نهتنها یک پایانه نفتی، بلکه نماد مقاومت اقتصادی کشور بود؛ جایی که صادرات نفت ایران با وجود بمبارانها متوقف نشد.
خارگ در آن سالها، جزیرهای بود که شب را با آژیر و روز را با کار آغاز میکرد؛ جزیرهای که مردمش معنای تابآوری را با جان خود زندگی کردند.
نفت؛ فصلی تازه در هویت خارگ
با ورود صنعت نفت، خارگ وارد مرحلهای تازه از حیات تاریخی خود شد. توسعه زیرساختها، شکلگیری دانشگاه صنعت نفت، حضور نیروهای متخصص و کارگران از نقاط مختلف کشور، بافت اجتماعی خارگ را متنوعتر و پویاتر کرد. خارگ به مدرسهای بزرگ تبدیل شد؛ مدرسهای برای کار، تخصص، انضباط و مسئولیتپذیری.
در دل این صنعت، نسلی پرورش یافت که خارگ را نه صرفاً محل کار، بلکه خانه دوم خود میدانست؛ نسلی که دانش، تلاش و تعهد را در کنار هم آموخت.
مردم خارگ؛ حافظان خاموش هویت جزیره
اگر خارگ امروز ایستاده است، بهواسطه مردمانی است که با صبوری و نجابت، بار تاریخ را بر دوش کشیدهاند. مردمی که در شرایط سخت اقلیمی، محدودیتهای زیستی و فشارهای شغلی، فرهنگ همدلی و زندگی جمعی را حفظ کردهاند.
هفته فرهنگی خارگ، فرصتی است برای دیده شدن همین سرمایه انسانی؛ برای روایت آداب، لهجهها، خاطرهها و زیست خاص جزیرهای که کمتر دربارهاش گفته شده، اما بسیار نقشآفرین بوده است.
خارگ امروز؛ پیوند گذشته و آینده
امروز خارگ، در تقاطع گذشته پرافتخار و آیندهای مسئولانه ایستاده است. حفظ میراث تاریخی، تقویت هویت فرهنگی و توجه به توسعه پایدار، ضرورتی است که نباید در سایه نقش اقتصادی جزیره فراموش شود. روز خارگ، تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ یادآوری یک مسئولیت جمعی است برای پاسداشت تاریخ، مردم و آینده این جزیره.
خارگ، همچنان میایستد؛ همانگونه که در طول قرنها ایستاده است.
هفته فرهنگی خارگ؛ فرصتی برای بازشناسی
هفته فرهنگی خارگ، زمان بازگشت به ریشههاست؛ فرصتی برای شنیدن صدای تاریخ از دل سنگها، دریا و خاطرهها. این هفته، دعوتی است به بازشناسی جزیرهای که سهمی بزرگ در هویت ملی ایران دارد، اما روایتش هنوز ناتمام است.
خارگ، جزیرهای است که باید بیشتر دیده شود؛ نه فقط بهعنوان پایانه نفتی، بلکه بهعنوان یک روایت زنده از تاریخ ایران.